KHẢ NĂNG KHÁNG OXY HÓA VÀ HẠ ĐƯỜNG HUYẾT CỦA CÁC CAO CHIẾT PHÂN ĐOẠN VỎ THÂN CÂY CHIÊU LIÊU ĐEN (Terminalia alata Heyne ex Roth) THU THẬP TẠI VƯỜN QUỐC GIA YOKDON: ANTIOXIDANT AND ANTI-HYPERGLYCEMIC ACTIVITIES OF FRACTIONAL EXTRACTS OF Terminalia alata Heyne ex Roth COLLECTED IN YOKDON NATIONAL PARK - Vinh, Nguyễn Quang; Hảo, Hồ Thị (Tạp chí điện tử Khoa học và công nghệ nông nghiệp, 2019)
Hoạt tính kháng oxy hoá và hạ đường huyết trên mô hình chuột gây đái tháo đường của các cao chiết phân đoạn từ vỏ thân cây chiêu liêu (Terminalia alata Heyne ex Roth) được nghiên cứu. Hoạt tính kháng oxy hoá được xác định thông qua khả năng dập tắt gốc tự do DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl), khả năng ức chế hoạt tính α-amylase, α-glucosidase và khả năng gây hạ đường huyết trên mô hình chuột gây đái tháo đường bằng streptozocin của các cao chiết phân đoạn cũng được xác định. Kết quả cho thấy, hàm lượng polyphenol trong cao chiết tăng theo chiều tăng của độ phân cực của dung môi và khả năng kháng oxy hóa cũng tăng theo chiều tăng của tổng hàm lượng polyphenol. Khả năng ức chế α-amylase thông qua giá trị IC50 của cao chiết phân đoạn ethyl acetate, butanol và nước lần lượt là 0,056 ± 0,001; 0,138 ± 0,005; 0,022 ± 0,001mg/ml, thấp hơn so với acarbose (0,154 ± 0,02 mg/ml). Tuy nhiên, khả năng ức chế α-glucosidase của các cao chiết phân đoạn đều thấp hơn acarbose (đối chứng dương). Các cao chiết có khả năng ức chế enzyme thủy phân tinh bột cao đều thể hiện hiệu quả gây hạ đường huyết trên chuột gây đái tháo đường bằng streptozocin ở liều dùng 200mg/kg thể trọng và không gây giảm cân ở chuột thí nghiệm như acarbose. Như vậy, các cao chiết phân đoạn ethyl acetate, butanol và nước từ vỏ thân chiêu liêu đen có tiềm năng ứng dụng trong chống lão hóa và đái tháo đường. ABSTRACT Antioxidant activity and anti-hyperglycemic activities fractionation extracts from trunk-bark of Terminalia alata Heyne ex Roth were investigated. The antioxidant activity was determined by DPPH radical scavenging and the antidiabetic activity was determined by digestive enzymes inhibition and lowering fast blood glucose in diabetic rats. The results indicated that polyphenol contents had an increase together with the polarity increase of extraction solvent, and DPPH radical scavenging activity of the fractions also depends on total polyphenol content. α-amylase inhibitory activity of ethyl acetate, butanol and water fraction extracts with the IC50 values of 0.001; 0.138 ± 0.005; 0.022 ± 0.001mg/ml, respectively was lower than that of acarbose (0.154 ± 0.02 mg/ml). However, IC50 values of α-glucosidase inhibitory activity of these fraction extracts were higher than those of acarbose. In addition, these fraction extracts lowered blood glucose levels in streptozotocin induced diabetic rats at the dose of 200 mg/kg body weight but not induced body weight loss in rats comparing to acarbose. The results of the study suggested that the ethylacetate, butanol and water extracts of trunk-bark of Terminalia alata Heyne ex Roth are potentially useful for antiaging and treating diabetes.