ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI VÀ HÓA HỌC CỦA PHẪU DIỆN ĐẤT PHÈN NHIỄM MẶN TRONG HỆ THỐNG CANH TÁC TÔM - LÚA TẠI XÃ NINH QUỚI A, HUYỆN HỒNG DÂN, TỈNH BẠC LIÊU: MORPHOLOGICAL AND CHEMICAL CHARACTERISTICS OF Na+-CONTAMINATED ACID SULFATE SOIL PROFILE IN RICE - SHRIMP SYSTEM IN NINH QUOI A COMMUNE, HONG DAN DISTRICT, BAC LIEU PROVINCE - Xuân, Lý Ngọc Thanh; Thúc, Lê Vĩnh; Nguyện, Phan Chí; Hải, Thái Thanh; Phụng, Nguyễn Minh; Hữu, Trần Ngọc; Khương, Nguyễn Quốc (Tạp chí điện tử Khoa học và công nghệ nông nghiệp, 2021)
Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá đặc điểm hình thái và độ phì nhiêu về mặt hóa học đất đối với hệ thống canh tác tôm - lúa. Mô tả đặc tính hình thái dựa trên bảng so màu Munsell đối với ba phẫu diện tại xã Ninh Quới A, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu. Thu mẫu đất theo tầng phát sinh trên ba phẫu diện canh tác tôm-lúa để phân tích đặc tính hóa học đất. Kết quả hình thái cho thấy phẫu diện HD-NQA-01 thuộc đất phèn tiềm tàng rất sâu, nhiễm mặn, có tầng mollic, Mollic Hypo Sali Gleysols (Endo Proto Thionic), phẫu diện đất HD-NQA-02 và HD-NQA-03 thuộc đất phèn hoạt động xuất hiện sâu, nhiễm mặn, có tầng mollic, Mollic Hypo Sali Gleysols (Endo Ortho Thionic). Đối với đặc tính hóa học đất, pHH2O có giá trị nhỏ hơn 5,00. Hàm lượng đạm tổng số được đánh giá ở mức nghèo đến rất nghèo trong khi hàm lượng lân tổng số được đánh giá ở mức nghèo ở tầng mặt. Hàm lượng đạm hữu dụng và lân dễ tiêu lần lượt là 1,77 - 8,65 mg NH4+/kg và 1,29 - 26,94 mg P /kg. Hàm lượng Al-P, Fe-P và Ca-P ở tầng mặt được ghi nhận lần lượt là 45,9 - 63,0, 80,0 - 109,0 và 18,1 - 30,9 mg /kg. Ngoài ra, khả năng trao đổi cation được đánh giá ở mức nghèo và hàm lượng chất hữu cơ của đất được xác định ở mức nghèo đến rất nghèo. Nhìn chung, đất có độ phì nhiêu thấp ở tầng đất canh tác. ABSTRACT The objective of this study was to evaluate soil fertility of chemical properties in rice - shrimp system. Soil morphological characteristics were directly described by Munsell color chart in the field in Ninh Quoi A commune, Hong Dan district, Bac Lieu province. Soil samples were collected based on original horizons to analyze the chemical parameters. Based on soil morphological properties, soil profile HD - NQA - 01 was classified as a potential acid sulfate soil with very deep presence of sulfidic materials and sodium contamination, Mollic Hypo Sali Gleysols (Endo Proto Thionic) while profiles HD - NQA - 02 and HD - NQA - 03 were named active acid sulfate soil with deep presence of sulfidic materials and sodium contamination, Mollic Hypo Sali Gleysols (Endo Ortho Thionic). For soil chemistry parameters, pHH2O was lower than 5.00. Moreover, total nitrogen was evaluated at poor to very poor threshold and phosphorus content was assessed at poor level in top soil. Concentration of available ammonium and soluble phosphorus in top soil layer were 1.77 - 8.65 mg NH4+ kg-1 and 1.29 - 26.94 mg P kg-1, respectively. Soil phosphorus fractions of aluminum phosphorus, ferrous phosphorus and calcium phosphorus possessed the concentration 45.9 - 63.0, 80.0 - 109.0 and 18.1 - 30.9 mg P kg-1, respectively. Moreover, cation exchangeable capacity was determined at poor level while the organic matter was assessed in ranging of poor to very poor level. Generally, fertility of salt-affected soil in rice - shrimp system is low based on chemical properties in top soil.