Đánh giá tính đối kháng thực vật của một số giống lúa qua thí nghiệm sinh học trực tiếp và gián tiếp trên cải xà lách xoong

Tóm tắt

Đối kháng thực vật là cơ chế sinh học có tiềm năng hỗ trợ quản lý cỏ dại trong hệ thống canh tác lúa bền vững. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tiềm năng đối kháng của một số giống lúa phổ biến tại Đồng bằng sông Cửu Long thông qua thí nghiệm sinh học trực tiếp cây cho–cây nhận kết hợp với thí nghiệm gián tiếp dựa trên dịch chiết thực vật trong điều kiện phòng thí nghiệm. Mười giống lúa được khảo sát, sử dụng cải xà lách xoong (Lepidium sativum L.) làm cây chỉ thị sinh học. Kết quả đồng nuôi cấy trong đĩa Petri cho thấy tác động ức chế khác nhau giữa các giống và biến động theo tuổi cây cho. Trong điều kiện nước cất, khi sử dụng cây lúa 3 ngày tuổi, chiều dài thân cải xà lách xoong giảm từ 14,8 mm ở đối chứng xuống 5,4 mm với OM18 và 6,5 mm với OM5451; chiều dài rễ giảm từ 7,6 mm xuống 4,5 mm. Khi sử dụng cây lúa 7 ngày tuổi, chiều dài rễ chỉ còn 1,8 mm ở các đĩa chứa OM18 và OM5451, so với 6,6 mm ở đối chứng. Thí nghiệm dịch chiết cho thấy đáp ứng phụ thuộc vào nồng độ và tuổi cây cho, trong đó một số nghiệm thức biểu hiện hormesis. Ở nồng độ 0,32 g mL⁻¹, dịch chiết từ cây lúa 10 ngày tuổi ức chế rễ mạnh nhất, đạt 81,67% ở OM18 và 96,32% ở OM5451. Kết quả cho thấy OM18 và OM5451 là hai giống có tiềm năng đối kháng nổi bật cho các nghiên cứu quản lý cỏ dại tiếp theo.